Je zoekt snel de handleiding van je nieuwe wasmachine, of je wil een document omzetten naar PDF. Je klikt op een advertentie, een nette pagina belooft dat een gratis hulpje in Chrome dat voor je regelt, en twee klikken later staat het erop. Het werkt, je bent geholpen en je denkt er nooit meer aan.
Zo zijn de voorbije jaren heel wat extensies op computers terechtgekomen die meer deden dan je dacht. Onderzoekers van het beveiligingsbedrijf Socket brachten eind oktober 319 zulke extensies in kaart, samen goed voor zo’n 13,4 miljoen installaties over een periode van tien jaar.
Wat is een extensie eigenlijk?
Een extensie is een klein programmaatje dat je toevoegt aan je browser, het venster waarmee je op internet surft. Chrome is zo’n browser. Een extensie kan iets handigs toevoegen, zoals een vertaalknop of een hulpje dat advertenties wegfiltert, en daar is op zich niks mis mee.
Waar je op let, is wat een extensie allemaal mag doen. Sommige krijgen toestemming om instellingen van je browser aan te passen, en daar liep het bij deze 319 mis.
Wat deden deze extensies?
Ze deden zich voor als hulpjes om een handleiding te vinden, een PDF om te zetten of veiliger te zoeken, met namen als PDF Manual Finder en Safe Web Search. Eens geïnstalleerd veranderden ze stilletjes je standaardzoekmachine, de zoekmachine die Chrome gebruikt als je iets in de adresbalk typt.
Chrome en Google komen van hetzelfde bedrijf, en toch zijn het twee aparte dingen. Chrome is het programma waarmee je op internet gaat, de zoekmachine is de website die je vraag beantwoordt. Vergelijk het met een brievenbus: Chrome is de bus en Google is het adres waar je brieven normaal naartoe gaan. Deze extensies plakten een ander adres over het juiste, zodat je brief eerst langs het kantoor van de makers ging en pas daarna verder.
Elke zoekopdracht ging daarna eerst langs de servers van de makers en pas dan door naar Yahoo of Bing. Omdat je gewoon zoekresultaten te zien kreeg, merkte je er weinig van, terwijl de makers aan elke zoekopdracht verdienden via een deel van de advertentie-inkomsten.
Volgens de onderzoekers stalen deze extensies geen wachtwoorden of bestanden. De makers konden wel alles zien wat je opzocht, vaak gekoppeld aan een vaste code per computer. Op een gezinscomputer zoekt zelden maar één persoon, dus het gaat ook over die vraag over de gezondheid van je kind, een probleem op school of een rekening die je zorgen baart.
Hoe kwamen ze op computers terecht?
Ze werden gepromoot via advertenties, onder meer via Google Ads, vaak als pop-up op minder betrouwbare websites. De meeste stonden wel in de Chrome Web Store, de officiële winkel voor extensies, maar je vond ze daar niet als je zocht. Je kon ze alleen installeren via een rechtstreekse link uit zo’n advertentie.
Een advertentie, een verzorgde pagina en een plekje in de officiële winkel geven samen een betrouwbare indruk, en daarom klikten zoveel mensen erop.
Zo kijk je het zelf na
Controleren lukt in een paar minuten, ook als je niet veel van computers kent.
- Bekijk je extensies. Typ chrome://extensions in de adresbalk van Chrome en druk op Enter. Je ziet nu alles wat erop staat. Verwijder wat je niet herkent of niet meer gebruikt, zeker hulpjes om handleidingen te zoeken, PDF’s om te zetten of veilig te zoeken.
- Controleer je zoekmachine. Klik rechtsboven op de drie puntjes, kies Instellingen en dan Zoekmachine. Staat daar een andere zoekmachine dan degene die je zelf gekozen hebt, of meldt Chrome dat een extensie deze instelling beheert, dan weet je welke extensie je best verwijdert. Gebruik je normaal Google en krijg je plots resultaten van Yahoo of Bing te zien, dan is dat ook een teken dat er iets veranderd is.
- Denk even na voor je installeert. Komt een extensie uit een advertentie, vraag je dan af of een PDF-hulpje echt je zoekmachine moet aanpassen. Meestal is het antwoord nee.
Zie je geen melding in je instellingen, dan wil dat nog niet zeggen dat elke extensie in orde is. Het lijstje in chrome://extensions blijft de beste plek om te kijken.
Twijfel je? We kijken mee
Sta je voor dat lijstje en weet je niet goed wat wat is, dan ben je zeker niet de enige. Breng je laptop binnen in de winkel in Ekeren, dan kijken we het na.
Ken je iemand die graag zo’n handig hulpje installeert? Stuur dit artikel dan gerust door.
